API Nedir?
İngilizce: API (Application Programming Interface)
API, farklı yazılımların izin verilen veri ve işlemlere standart istekler üzerinden erişmesini sağlayan sözleşmeli arayüzdür.
API Nedir?
API (Application Programming Interface), bir yazılımın hangi veriyi, hangi kurallarla ve hangi formatta dışarı açtığını tanımlayan arayüzdür. Kullanıcı arayüzü insanlarla konuşurken API, yazılımların birbirleriyle konuştuğu anlaşmalı kapıdır.
Örneğin bir e-ticaret sitesi kargo firmasından gönderi etiketi almak istediğinde doğrudan firmanın veritabanına bağlanmaz. Kargo API’sine belirli endpoint üzerinden istek gönderir, kimliğini kanıtlar ve JSON formatında takip numarası veya hata yanıtı alır.
API Nasıl Çalışır?
- İstemci: Veri veya işlem isteyen uygulama
- Endpoint: İsteğin gönderildiği URL veya operasyon adı
- Yetkilendirme: API key, OAuth2 token veya benzeri erişim kontrolü
- Sunucu: İsteği doğrulayan, işleyen ve yanıt döndüren sistem
- Yanıt: Genellikle JSON; bazen XML, dosya veya akış formatı
API Türleri
- REST API: HTTP metotları ve kaynak URL’leriyle çalışan yaygın yaklaşım
- GraphQL: İstemcinin ihtiyaç duyduğu alanları sorgulayabildiği model
- SOAP: Kurumsal entegrasyonlarda hâlâ görülen XML tabanlı protokol
- WebSocket: Gerçek zamanlı çift yönlü mesajlaşma sağlayan bağlantı
- Webhook: Bir olay gerçekleştiğinde karşı sisteme otomatik bildirim gönderir
İş Dünyasında Kullanımı
API’ler ödeme alma, ERP ve muhasebe bağlantısı, CRM veri senkronizasyonu, stok-kargo entegrasyonu ve mobil uygulama arka uçlarında kullanılır. REST API tasarımı, webhook olayları ve güvenli API entegrasyonu birlikte ele alındığında sistemler manuel dosya aktarımına ihtiyaç duymadan çalışabilir.
API geliştirme ve entegrasyon projelerinde dokümantasyon, hata yönetimi, versiyonlama ve izleme en az endpoint tasarımı kadar önemlidir.
İlgili Terimler
API entegrasyonu, ayrı yazılımların güvenli veri alışverişi yapması ve iş akışlarını otomatik sürdürmesi için kurulan bağlantıdır.
API GatewayAPI Gateway, istemciler ile servisler arasına girerek yönlendirme, kimlik doğrulama, kota, gözlemleme ve sürümleme görevlerini toplar.
API MarketplaceAPI marketplace, API'lerin keşif, test, abonelik, fiyatlandırma, dokümantasyon ve anahtar yönetimini tek platformda birleştirir.
CDNCDN, statik içerikleri uç sunucularda önbelleğe alıp kullanıcıya en yakın noktadan sunarak gecikmeyi ve origin yükünü azaltır.
Circuit BreakerCircuit breaker, bağımlı servisler hata verdiğinde çağrıları geçici keserek zincirleme arıza ve kaynak tüketimini azaltan desendir.
CORSCORS, tarayıcının farklı originlerden gelen API isteklerini hangi alan adlarının okuyabileceğini HTTP başlıklarıyla denetler.
EDIEDI, şirketlerin sipariş, irsaliye, fatura ve stok mesajlarını standart formatlarla sistemler arasında otomatik paylaşmasıdır.
ERPERP, finans, stok, satış, üretim, insan kaynakları ve tedarik süreçlerini ortak veri modeliyle yöneten kurumsal yazılımdır.
REST APIREST API, HTTP yöntemleriyle kaynakları okuma ve değiştirme üzerine kurulu, entegrasyonlarda yaygın kullanılan web servis tasarımıdır.
WebhookWebhook, belirli bir olay olduğunda bir sistemin başka bir sisteme otomatik HTTP isteği göndermesini sağlayan bildirim yöntemidir.