Rate Limit Stratejileri Nedir?

Rate limit stratejileri, API’ye gelen istek hızını ölçmek ve sınır aşımında isteği geciktirmek, reddetmek veya farklı önceliklendirmek için kullanılan algoritmalardır. Amaç hem sistemi aşırı yükten korumak hem de müşteriler arasında adil kullanım sağlamaktır.

Tek bir “en iyi” algoritma yoktur. Trafiğin patlama davranışı, dağıtık mimari, müşteri planları, gerçek zaman ihtiyacı ve maliyetli endpoint’ler strateji seçimini değiştirir.

Yaygın Algoritmalar

Fixed window: Belirli zaman diliminde sayaç tutar. Basittir fakat pencere sınırında ani patlamaya izin verebilir.
Sliding window: Son N saniyedeki kullanımı hesaplayarak daha yumuşak sınır koyar.
Token bucket: Belirli hızda token üretir; kısa süreli patlamalara izin verirken uzun vadeli ortalamayı sınırlar.
Leaky bucket: İstekleri sabit hızda işler; ani trafiği kuyruğa alarak düzleştirir.
Concurrency limit: Aynı anda çalışan istek sayısını sınırlar; yavaş endpoint’lerde önemlidir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

Rate limiting kararları genellikle API Gateway, reverse proxy veya uygulama katmanında uygulanır. Dağıtık sistemlerde Redis gibi merkezi sayaçlar, atomik işlemler ve bölge bazlı tutarlılık önemlidir.

İstemciler için 429 Too Many Requests, Retry-After ve kalan limit header’ları açıkça döndürülmelidir. Böylece iyi niyetli entegrasyonlar gereksiz hata üretmeden hızını ayarlayabilir.