Zaman Serisi Veritabanı Nedir?
İngilizce: Time-Series Database
Zaman serisi veritabanı, zaman damgalı metrik, log veya sensör verilerini hızlı yazma, sıkıştırma ve zamana göre sorgulama için optimize eder.
Zaman Serisi Veritabanı Nedir?
Zaman serisi veritabanı, her kaydın zaman damgası etrafında anlam kazandığı veriler için tasarlanır. Sunucu CPU kullanımı, IoT sensör sıcaklığı, uygulama yanıt süresi veya borsa fiyatı gibi verilerde asıl soru çoğu zaman “ne zaman, hangi değerdeydi?” olur.
Nasıl Çalışır?
Zaman serisi sistemleri yüksek yazma hacmini, zamana göre bölümlemeyi ve hızlı aralık sorgularını önceliklendirir. Kayıtlar genellikle ölçüm adı, zaman damgası, etiketler ve alan değerlerinden oluşur. Etiketler cihaz, bölge veya servis adını; alanlar ise ölçülen değeri taşır.
Sık kullanılan yetenekler şunlardır:
- Retention: Eski verinin otomatik silinmesi veya arşivlenmesi
- Downsampling: Dakikalık verinin saatlik veya günlük özetlere dönüştürülmesi
- Sıkıştırma: Benzer zaman aralığındaki değerlerin verimli saklanması
- Rollup sorguları: Ortalama, maksimum, yüzde 95 gibi özetlerin hızlı alınması
İş Dünyasında Kullanımı
Zaman serisi veritabanları monitoring, enerji izleme, üretim hattı ölçümleri, filo takibi ve IoT platformlarında kullanılır. Prometheus, InfluxDB ve TimescaleDB bu alanda sık görülen çözümlerdir. Doğru retention ve özetleme politikası kurulmazsa veri hacmi hızla maliyete dönüşebilir.