ARIA (Erişilebilir Zengin İnternet Uygulamaları) Nedir?
İngilizce: ARIA (Accessible Rich Internet Applications)
ARIA, HTML’in yetersiz kaldığı erişilebilirlik durumlarında ekran okuyuculara rol, durum ve özellik bilgisi veren standarttır.
ARIA (Erişilebilir Zengin İnternet Uygulamaları) Nedir?
ARIA (Accessible Rich Internet Applications), özel arayüz bileşenlerinin yardımcı teknolojiler tarafından doğru yorumlanması için kullanılan ek anlam katmanıdır. Asıl hedef, HTML’in doğal erişilebilirliğini tamamlamaktır; doğru <button> yerine div role="button" yazmak ARIA’nın iyi kullanımı değildir.
ARIA üç ana bilgi verir: role öğenin görevini anlatır, aria-expanded veya aria-checked gibi durumlar bileşenin anlık hâlini bildirir, aria-label ve aria-describedby gibi özellikler ise görünen metin yetersiz kaldığında açıklama sağlar. Canlı bildirim alanlarında aria-live, form hatalarında ilişkilendirilmiş açıklamalar ve modal pencerelerde doğru odak yönetimi sık görülen kullanım alanlarıdır.
Ne Zaman Kullanılır?
ARIA en çok sekmeli arayüz, açılır menü, özel combobox, sürükle-bırak alanı, bildirim bölgesi ve modal gibi standart HTML’in tek başına yeterli olmadığı durumlarda gerekir. Buna rağmen ilk tercih semantik HTML, klavye ile kullanılabilir kontrol ve görünür odak göstergesi olmalıdır.
İş uygulamalarında ARIA, yönetim panelleri, rezervasyon ekranları, e-ticaret sepetleri ve karmaşık form akışlarının ekran okuyucularla kullanılabilir kalmasını sağlar. Yanlış ARIA ise iyi bir arayüzü daha erişilmez yapabilir; bu yüzden web accessibility testleri, klavye senaryoları ve gerçek yardımcı teknoloji kontrolleri birlikte ele alınmalıdır. ARIA kararları UI tasarımının sonradan eklenen bir ayrıntısı değil, bileşen davranışının parçasıdır.
İlgili Terimler
HTML, web sayfalarındaki başlık, paragraf, bağlantı, form ve medya gibi içeriklerin yapısını tanımlayan işaretleme dilidir.
UIUI, kullanıcının ürünle etkileştiği ekran, buton, form, menü, durum ve geri bildirim bileşenlerinin görsel düzenini kapsar.
Web ErişilebilirliğiWeb erişilebilirliği, engelli kullanıcıların içerik, form ve işlemleri yardımcı teknolojilerle kullanabilmesini sağlar.