Etiket: Web
87 içerik bulundu
Projeler
Blog Yazıları
Sözlük Terimleri
Ada Mimarisi (Islands Architecture)
Ada mimarisi, çoğu sayfayı statik HTML bırakıp yalnızca etkileşimli bileşenleri ayrı JavaScript adaları olarak çalıştırır.
ARIA (Erişilebilir Zengin İnternet Uygulamaları)
ARIA, HTML’in yetersiz kaldığı erişilebilirlik durumlarında ekran okuyuculara rol, durum ve özellik bilgisi veren standarttır.
Astro
Astro, içerik ağırlıklı sitelerde HTML'i önceleyen, ihtiyaç oldukça JavaScript yükleyen hızlı bir web framework'üdür.
AVIF
AVIF, AV1 sıkıştırmasını kullanan, web görsellerini küçük dosya boyutuyla yüksek kaliteye yakın sunan modern formattır.
BFF (Backend for Frontend)
BFF, web ve mobil gibi farklı arayüzler için ayrı backend katmanı kurarak API yanıtlarını istemciye göre şekillendirir.
Bootstrap
Bootstrap, hazır grid, bileşen ve yardımcı sınıflarla responsive web arayüzlerini hızlı kurmayı sağlayan açık kaynak CSS çatısıdır.
Bun (JavaScript Çalışma Zamanı)
Bun, JavaScript ve TypeScript için çalışma zamanı, paket yöneticisi, test koşucu ve bundler sunan hızlı araç zinciridir.
CMS
CMS, teknik olmayan ekiplerin web sitesi içeriklerini panel üzerinden oluşturup düzenlemesini sağlayan içerik yönetim sistemidir.
Code Splitting
Code splitting, JavaScript paketini rota veya bileşen bazında ayırıp ilk yüklemede yalnızca gerekli kodu indiren performans tekniğidir.
Container Query
Container query, bir bileşenin stilini ekran genişliği yerine içinde bulunduğu kapsayıcının boyutuna göre değiştiren CSS özelliğidir.
Cookie
Cookie, tarayıcıda saklanan küçük veri parçasıdır; oturum, tercih ve izinli takip bilgilerini alan adıyla ilişkilendirir.
CSS
CSS, HTML içeriğinin renk, tipografi, boşluk, konum ve responsive davranışını tarayıcıda tanımlayan web stil dilidir.
CSS Animasyon
CSS animasyonu, öğelerin renk, konum, opaklık veya ölçek gibi özelliklerini zaman içinde değiştiren tarayıcı tabanlı hareket tekniğidir.
CSS Değişkenleri
CSS değişkenleri, renk ve boşluk gibi tasarım değerlerini custom property olarak tanımlayıp tema ve bileşenlerde yeniden kullanır.
CSS Grid
CSS Grid, web arayüzlerinde satır ve sütun eksenlerini birlikte yöneterek esnek iki boyutlu yerleşimler kuran CSS sistemidir.
Dark Mode
Dark mode, arayüzün koyu zemin ve açık metinle sunulan temasıdır; kontrast, erişilebilirlik ve marka renkleriyle birlikte tasarlanmalıdır.
DOM
DOM, HTML veya XML belgesini tarayıcının JavaScript ile okuyup değiştirebildiği ağaç yapılı nesne modeline dönüştürür.
Express.js
Express.js, Node.js üzerinde rota, middleware ve HTTP yanıt yönetimini sadeleştirerek web uygulaması ve API geliştirmeyi hızlandıran framework'tür.
Figma
Figma, arayüz tasarımı, prototipleme, tasarım sistemi ve geliştirici teslimini aynı bulut çalışma alanında buluşturan UI/UX aracıdır.
Flexbox
Flexbox, CSS'te öğeleri tek eksende esnek biçimde hizalayan, boşluk dağıtan ve değişen içerik boyutlarına uyum sağlayan layout modelidir.
Görsel Optimizasyonu
Görsel optimizasyonu, doğru boyut, format, sıkıştırma ve yükleme stratejisiyle sayfaların daha hızlı açılmasını sağlar.
Headless CMS
Headless CMS, içeriği yönetim panelinde saklayıp web, mobil ve kiosk gibi kanallara API üzerinden dağıtan CMS modelidir.
Hibrit Uygulama
Hibrit uygulama, web teknolojileriyle yazılıp native kapsayıcıda çalışan, tek kod tabanıyla mobil cihaz özelliklerine erişebilen uygulamadır.
Hidrasyon (Hydration)
Hidrasyon, sunucudan gelen HTML'e tarayıcıda JavaScript davranışı bağlayarak statik arayüzü etkileşimli hale getirir.
Hono
Hono, Cloudflare Workers ve diğer edge runtime'larda hızlı API geliştirmek için kullanılan hafif TypeScript framework'üdür.
HTML
HTML, web sayfalarındaki başlık, paragraf, bağlantı, form ve medya gibi içeriklerin yapısını tanımlayan işaretleme dilidir.
HTMX
HTMX, HTML öznitelikleriyle AJAX, WebSocket ve sunucu tarafı parçalı güncellemeleri yazmayı sağlayan hafif kütüphanedir.
HTTP
HTTP, tarayıcılar, API istemcileri ve sunucular arasında istek-yanıt düzenini tanımlayan temel web iletişim protokolüdür.
HTTP/2
HTTP/2, tek bağlantıda çoklu akış ve başlık sıkıştırması kullanarak web sayfaları ile API yanıtlarını hızlandıran HTTP sürümüdür.
IndexedDB
IndexedDB, tarayıcı içinde büyük ve yapılandırılmış verileri indeksli, asenkron ve kalıcı şekilde saklayan yerel veritabanıdır.
Intersection Observer
Intersection Observer, bir öğenin görünüm alanına veya seçili kapsayıcıya ne zaman girip çıktığını asenkron izleyen tarayıcı API'sidir.
Jamstack
Jamstack, JavaScript, API ve önceden oluşturulmuş Markup'a dayanan; hızlı, güvenli ve ölçeklenebilir web mimarisi yaklaşımıdır.
JavaScript
JavaScript, web tarayıcılarında çalışan, etkileşimli web arayüzleri oluşturmak için kullanılan dinamik programlama dilidir.
Lazy Loading
Lazy loading, görsel, video veya bileşenleri ihtiyaç duyulana kadar erteleyerek ilk yükleme süresini ve veri kullanımını azaltır.
Mikro Frontend (Micro Frontend)
Mikro frontend, büyük bir arayüzü bağımsız ekiplerin geliştirdiği, dağıttığı ve birleştirdiği küçük uygulama parçalarına böler.
Mobile First
Mobile first, tasarım ve geliştirmeye küçük dokunmatik ekran kısıtlarından başlayıp daha büyük ekranlara aşamalı genişler.
MVC
MVC, uygulama kodunu Model, View ve Controller katmanlarına ayırarak arayüz, veri ve akış sorumluluklarını netleştirir.
MySQL
MySQL, SQL tabanlı ilişkisel verileri tablolar, indeksler ve işlemlerle yöneten; web uygulamalarında yaygın kullanılan veritabanıdır.
Next.js
Next.js, React uygulamalarına sunucu tarafı render, statik üretim, dosya tabanlı yönlendirme ve backend uçları ekleyen web çerçevesidir.
Node.js
Node.js, V8 üzerinde JavaScript'i sunucuda çalıştıran; olay döngüsü ve asenkron I/O ile yoğun bağlantıları yöneten çalışma zamanıdır.
npm
npm, JavaScript paketlerini kayıt defteri, komut satırı aracı, package.json ve lock dosyalarıyla yöneten Node.js ekosistemidir.
Nuxt.js
Nuxt.js, Vue uygulamalarına dosya tabanlı yönlendirme, sunucu render, statik üretim ve backend fonksiyonları ekleyen web çerçevesidir.
Oturum
Oturum, web uygulamasında kullanıcının kimlik ve geçici durum bilgisini istekler arasında ilişkilendiren sunucu veya istemci tarafı kayıttır.
Performans Bütçesi
Performans bütçesi, bir web sayfası için dosya boyutu, istek sayısı ve yükleme süresi gibi metriklere konan ölçülebilir sınırdır.
pnpm
pnpm, paketleri tek bir içerik adresli depoda saklayıp projelere bağlayarak JavaScript bağımlılıklarını hızlı ve tutarlı yöneten paket yöneticisidir.
PWA
PWA, web sitesini service worker, manifest ve duyarlı tasarımla kurulabilir, çevrimdışı çalışabilir uygulama deneyimine yaklaştıran yaklaşımdır.
Qwik
Qwik, uygulama durumunu HTML içinde sürdüren ve JavaScript'i ihtiyaç anında yükleyerek hızlı açılış hedefleyen web framework'üdür.
React
React, kullanıcı arayüzlerini yeniden kullanılabilir bileşenlere ayırarak durum değişimlerini ekrana verimli yansıtan açık kaynak JavaScript kütüphanesidir.
Redux
Redux, uygulama durumunu merkezi bir store içinde yöneterek değişiklikleri action ve reducer akışıyla izlenebilir kılan state yönetim aracıdır.
Remix
Remix, React tabanlı full-stack uygulamalarda route, loader, action ve HTTP cache davranışlarını birlikte kullanan web framework'üdür.
Responsive Tasarım
Responsive tasarım, aynı web arayüzünün ekran genişliği, dokunmatik kullanım ve cihaz özelliklerine göre uyumlu yerleşim üretmesidir.
Sanity
Sanity, içerik modellerini kodla tanımlayan, gerçek zamanlı düzenleme ve GROQ sorgularıyla çalışan headless CMS platformudur.
SASS/SCSS
Sass/SCSS, değişken, mixin, nesting ve modül yapılarıyla büyük CSS dosyalarını daha düzenli yazmayı sağlayan ön işlemcidir.
Service Worker
Service worker, web sayfasından ayrı çalışan ve ağ isteklerini yakalayıp cache, push bildirimi ve çevrimdışı deneyimi yöneten tarayıcı scriptidir.
SPA
SPA, ilk HTML yüklemesinden sonra rota değişimlerini JavaScript ile yapan ve API'den veri alarak sayfayı yenilemeden arayüzü güncelleyen web uygulamasıdır.
SSG
SSG, sayfaları istek anında değil derleme sırasında HTML'e çevirerek hızlı, önbelleğe uygun ve sade web siteleri üretme yaklaşımıdır.
SSR
SSR, sayfanın HTML'ini sunucuda her istek için üretip tarayıcıya hazır içerik göndererek ilk görüntüyü ve SEO'yu iyileştiren yaklaşımdır.
Storybook
Storybook, UI bileşenlerini uygulamadan izole ederek farklı durumlarda geliştirmeyi, belgelemeyi ve görsel olarak test etmeyi sağlar.
Strapi
Strapi, içerik modellerinden otomatik API üreten, kendi sunucunuzda barındırılabilen açık kaynaklı bir headless CMS platformudur.
Sunucu Bileşenleri (Server Components)
Sunucu bileşenleri, arayüzün bazı parçalarını tarayıcıya JavaScript göndermeden sunucuda çalıştırıp HTML çıktısı üretir.
Svelte
Svelte, bileşenleri derleme aşamasında optimize JavaScript'e çevirerek daha az runtime koduyla arayüz geliştiren web framework'üdür.
Tailwind CSS
Tailwind CSS, tasarım kararlarını küçük utility sınıflarına çevirerek arayüzleri HTML içinde tutarlı ve hızlı biçimde stillendiren CSS framework'üdür.
TanStack Query
TanStack Query, React uygulamalarında sunucu verisini sorgu anahtarları, önbellek ve otomatik yenileme ile yöneten veri kütüphanesidir.
Tasarım Sistemi
Tasarım sistemi, arayüz bileşenleri, tasarım tokenları ve kullanım kurallarını birleştirerek ürünlerde tutarlı deneyim sağlar.
Tree Shaking
Tree shaking, ES module bağımlılık grafiğini analiz edip kullanılmayan export'ları üretim bundle'ından çıkaran JavaScript optimizasyonudur.
TypeScript
TypeScript, JavaScript'e statik tip sistemi ekleyerek hataları derleme aşamasında yakalamaya ve büyük kod tabanlarını yönetmeye yardım eder.
Uç Sunucu Render (Edge Rendering)
Uç sunucu render, sayfaları merkezi sunucu yerine kullanıcıya yakın edge lokasyonlarında oluşturarak gecikmeyi azaltır.
UI
UI, kullanıcının ürünle etkileştiği ekran, buton, form, menü, durum ve geri bildirim bileşenlerinin görsel düzenini kapsar.
UX
UX, kullanıcının bir dijital ürünü öğrenme, kullanma ve sonuca ulaşma deneyimini araştırma ve tasarımla iyileştirir.
View Transition API
View Transition API, sayfa veya durum değişimlerinde eski ve yeni görünüm arasında tarayıcı destekli animasyon sağlar.
Virtual DOM
Virtual DOM, arayüz değişikliklerini gerçek DOM'a yazmadan önce bellekte hesaplayan, bileşen tabanlı hafif temsil katmanıdır.
Vite
Vite, geliştirme sırasında ESM ile hızlı sunucu açan, üretimde Rollup üzerinden optimize bundle üreten frontend aracıdır.
Vue.js
Vue.js, bileşen tabanlı arayüzler geliştirmek için kullanılan, reaktif veri bağlama sunan kademeli JavaScript framework'üdür.
Web Components
Web Components, Custom Elements, Shadow DOM ve template standartlarıyla framework bağımsız özel HTML elementleri oluşturur.
Web Erişilebilirliği
Web erişilebilirliği, engelli kullanıcıların içerik, form ve işlemleri yardımcı teknolojilerle kullanabilmesini sağlar.
Web Fontu
Web fontu, markaya özel tipografiyi tarayıcıya indirilen font dosyalarıyla gösterir; hızlı yükleme için iyi planlanmalıdır.
Web Storage (localStorage/sessionStorage)
Web Storage, tarayıcıda localStorage ve sessionStorage üzerinden küçük anahtar-değer verilerini istemci tarafında saklar.
Web Worker
Web Worker, JavaScript'in ağır işleri ana arayüz thread'inden ayrı arka plan iş parçacığında çalıştırmasını sağlayan API'dir.
WebAssembly (Wasm)
WebAssembly, tarayıcı ve edge ortamlarında C, Rust veya Go gibi dillerden derlenen kodu hızlı ve taşınabilir biçimde çalıştırır.
WebP
WebP, kayıplı ve kayıpsız sıkıştırma, şeffaflık ve animasyon desteğiyle web görsellerini küçülten modern formattır.
Webpack
Webpack, JavaScript, CSS ve varlık bağımlılıklarını modül grafiği olarak analiz edip tarayıcıya uygun bundle'lar üretir.
WebRTC
WebRTC, tarayıcılar ve mobil uygulamalar arasında eklentisiz ses, video ve veri kanalı kurmayı sağlayan gerçek zamanlı iletişim standardıdır.
WordPress
WordPress, tema ve eklenti ekosistemiyle içerik yönetimi, kurumsal site ve yayıncılık projelerinde kullanılan açık kaynaklı CMS'tir.
Zod
Zod, TypeScript projelerinde form, API ve ortam değişkeni verilerini çalışma anında şemaya göre doğrulayan tip güvenli validasyon kütüphanesidir.
Zustand
Zustand, React uygulamalarında küçük ve hızlı global state mağazaları kurmak için kullanılan hook tabanlı durum yönetimi kütüphanesidir.