CQRS Nedir?

CQRS Nedir?

CQRS (Command Query Responsibility Segregation), veri değiştiren işlemlerle veri okuyan işlemleri ayrı modellerde ele alan mimari desendir. Sipariş oluşturma, stok düşme veya ödeme alma birer command iken; sipariş detayını, raporu veya liste ekranını göstermek query tarafına girer.

Nasıl Çalışır?

Geleneksel CRUD modelinde aynı veri modeli hem okuma hem yazma için kullanılır. CQRS’de yazma modeli iş kurallarını ve tutarlılığı korumaya odaklanır; okuma modeli ise ekranların ihtiyaç duyduğu hızlı ve sade görünümleri üretir. Okuma tarafı çoğu zaman denormalize edilir, cache veya ayrı veritabanı kullanabilir.

Event Sourcing ve DDD ile İlişkisi

CQRS tek başına event sourcing gerektirmez, fakat ikisi birlikte sık görülür. Event sourcing yazma tarafındaki değişiklikleri olay olarak saklar; bu olaylardan okuma modelleri yeniden üretilebilir. DDD projelerinde karmaşık domain kuralları command tarafında daha net modellenebilir.

Ne Zaman Kullanılır?

• Okuma trafiği yazma trafiğinden çok daha fazlaysa
• Raporlama veya arama ekranları transactional modelden farklı veri yapısı istiyorsa
• İş kuralları karmaşık ve domain modelinin korunması gerekiyorsa
• Farklı ekipler okuma ve yazma tarafını bağımsız ölçeklemek istiyorsa

Dikkat Edilecekler

CQRS basit CRUD uygulamaları için gereksiz karmaşıklık yaratabilir. Okuma modelinin yazma modelinden gecikmeli güncellenmesi eventual consistency doğurur; kullanıcıya gösterilecek durum, yeniden deneme ve hata telafisi açık tasarlanmalıdır.