Jamstack Nedir?
İngilizce: Jamstack
Jamstack, JavaScript, API ve önceden oluşturulmuş Markup'a dayanan; hızlı, güvenli ve ölçeklenebilir web mimarisi yaklaşımıdır.
Jamstack Nedir?
Jamstack, sayfaların büyük bölümünü dağıtımdan önce üretip CDN üzerinden sunan, dinamik işleri ise API’lere bırakan web mimarisidir. Buradaki “JAM” kısaltması tarihsel olarak JavaScript, API ve Markup kelimelerinden gelir; bugün daha çok statik üretim ve ayrık servis yaklaşımını anlatır.
Bir Jamstack sitede içerik build aşamasında HTML, CSS ve JavaScript çıktısına dönüştürülür. Form gönderimi, arama, ödeme, üyelik ya da yorum gibi değişken işlemler ayrı API’ler, serverless fonksiyonlar veya üçüncü parti servislerle çalışır. Bu ayrım, ziyaretçiye hızlı dosya sunumu sağlarken yönetim paneli, içerik kaynağı ve iş mantığını bağımsız tutar.
Ne Zaman Tercih Edilir?
- Kurumsal web sitesi, dokümantasyon, blog ve kampanya sayfaları
- İçeriği sık okunan ama her istekte veritabanı sorgusu gerektirmeyen projeler
- Güvenlik yüzeyini küçültmek ve global CDN dağıtımından yararlanmak isteyen ekipler
- Headless CMS, arama servisi veya ödeme altyapısı gibi dış API’lerle çalışan siteler
Jamstack her proje için otomatik çözüm değildir. Çok kişiselleştirilmiş paneller, karmaşık oturum mantığı veya gerçek zamanlı ekranlar için ek mimari gerekir. Bu nedenle SSG, Astro ve headless CMS seçimleri birlikte düşünülmelidir.