Serverless Nedir?

Serverless, “sunucu yok” anlamına gelmez; sunucu yönetiminin uygulama ekibinden bulut sağlayıcıya taşındığı mimari modeldir. Ekip işletim sistemi yamaları, kapasite planlama ve makine ölçekleme yerine olaylara tepki veren kod, veri akışı ve servis sözleşmesine odaklanır.

Serverless sistemler HTTP isteği, kuyruk mesajı, dosya yükleme, zamanlanmış görev veya veritabanı olayıyla tetiklenebilir. Altyapı kullanım anında ölçeklenir; faturalama çoğu zaman çağrı sayısı, süre, bellek veya veri transferi üzerinden yapılır.

Kullanım Modelleri

FaaS: Kısa çalışan fonksiyonlar, örneğin API endpoint veya webhook alıcısı.
BaaS: Kimlik doğrulama, veritabanı, dosya depolama gibi yönetilen servisler.
Edge serverless: Kullanıcıya yakın lokasyonda çalışan düşük gecikmeli kod.
Scheduled jobs: Rapor üretimi, veri senkronizasyonu veya temizlik görevleri.

İş Dünyasında Kullanımı

Serverless, trafik dalgalanması olan kampanya sayfaları, webhook işleme, küçük API’ler, otomasyon görevleri ve prototipler için maliyetli sunucu kapasitesi ayırmadan hızlı ilerleme sağlar. AWS Lambda ve Cloudflare Workers bu yaklaşımın bilinen örnekleridir.

Her iş yükü serverless için uygun değildir. Uzun çalışan işlemler, düşük gecikme garantisi isteyen sistemler, özel ağ bağımlılıkları ve vendor lock-in riski tasarım aşamasında değerlendirilmelidir. Küçük bir serverless fonksiyon büyüdükçe gözlemlenebilirlik, retry ve veri tutarlılığı kararları kritik hale gelir.