Edge Computing Nedir?
İngilizce: Edge Computing
Edge computing, veriyi merkezi sunucu yerine kullanıcıya yakın konumlarda işleyerek gecikmeyi azaltan dağıtık bilişim yaklaşımıdır.
Edge Computing Nedir?
Edge computing, veriyi veya uygulama mantığını tek bir merkezi veri merkezi yerine kullanıcıya daha yakın ağ noktalarında çalıştırma yaklaşımıdır. Amaç, her isteği uzak bir merkeze göndermek yerine gecikmeyi ve ağ mesafesini azaltmaktır.
Nasıl Çalışır?
Edge sağlayıcıları dünya genelinde dağıtık lokasyonlara sahiptir. Kullanıcı istekleri en yakın veya en uygun edge noktasına yönlendirilir. Basit senaryoda statik içerik cache’lenir; daha gelişmiş senaryoda yönlendirme, kimlik kontrolü, A/B test, görsel dönüştürme veya API yanıtı üretme gibi işlemler edge üzerinde çalışabilir.
Edge computing, tüm verinin kalıcı olarak edge’de durduğu anlamına gelmez. Çoğu mimaride origin sunucu, merkezi veritabanı veya bölgesel veri deposu hâlâ vardır; edge katmanı ön işleme, cache, güvenlik ve hızlı karar verme için kullanılır.
CDN ve Serverless ile İlişkisi
CDN çoğunlukla statik dosyaları kullanıcıya yakın sunar. Edge computing ise bu noktalarda kod çalıştırmayı da kapsar. Serverless modelle birleştiğinde ekipler sunucu yönetmeden küçük fonksiyonları dağıtık olarak çalıştırabilir.
İş Dünyasında Kullanımı
Global kitleye sahip siteler, çok dilli yönlendirme, kişiselleştirme, bot filtreleme, düşük gecikmeli API ara katmanı ve medya optimizasyonu için edge computing kullanabilir. Ancak veritabanı tutarlılığı, KV/veri saklama sınırları ve lokasyon bazlı mevzuat gereksinimleri tasarımın başında değerlendirilmelidir.
İlgili Terimler
CDN, statik içerikleri uç sunucularda önbelleğe alıp kullanıcıya en yakın noktadan sunarak gecikmeyi ve origin yükünü azaltır.
Uç Sunucu Render (Edge Rendering)Uç sunucu render, sayfaları merkezi sunucu yerine kullanıcıya yakın edge lokasyonlarında oluşturarak gecikmeyi azaltır.
GecikmeGecikme (latency), bir ağ isteğinin kaynaktan hedefe ulaşıp yanıt dönmesi için geçen süre; düşük gecikme performansın temel ölçütüdür.
Serverless FonksiyonServerless fonksiyon, HTTP isteği, kuyruk, cron veya dosya yükleme gibi bir olay tetiklendiğinde kısa süreli çalışan bulut kodu birimidir.
ServerlessServerless, sunucu kurma ve kapasite planlama yükünü bulut sağlayıcıya devredip kodu olaylara göre çalıştıran bulut mimarisi modelidir.
WebAssembly (Wasm)WebAssembly, tarayıcı ve edge ortamlarında C, Rust veya Go gibi dillerden derlenen kodu hızlı ve taşınabilir biçimde çalıştırır.