Etiket: Bulut
61 içerik bulundu
Sözlük Terimleri
Altyapı İzleme
Altyapı izleme, sunucu, ağ, veritabanı ve bulut kaynaklarından metrik toplayıp arıza belirtilerini erken yakalama sürecidir.
Altyapı Kodu
Infrastructure as Code, sunucu, ağ ve bulut kaynaklarını elle kurmak yerine versiyonlanan kod dosyalarıyla tanımlama pratiğidir.
APM (Uygulama Performans İzleme)
APM, uygulamaların yanıt süresi, hata oranı, işlem akışı ve kaynak kullanımını izleyerek performans sorunlarını görünür kılar.
AWS
AWS, Amazon'un işlem, depolama, veritabanı, ağ ve yapay zeka servisleri sunan geniş kapsamlı bulut platformudur.
Azure
Azure, Microsoft'un sanal makine, veritabanı, kimlik, analitik ve hibrit bulut servisleri sunan bulut platformudur.
Blob Depolama
Blob depolama, görsel, video, yedek ve belge gibi yapılandırılmamış dosyaları bulutta ölçeklenebilir biçimde saklama yöntemidir.
Bulut Maliyet Optimizasyonu
Bulut maliyet optimizasyonu, performansı koruyarak boşa çalışan kaynak, yanlış ölçek ve pahalı satın alma modelini düzeltme sürecidir.
Cache
Cache, sık kullanılan veriyi kaynağa tekrar gitmeden hızlı yanıt vermek için geçici olarak saklayan performans katmanıdır.
CDN
CDN, statik içerikleri uç sunucularda önbelleğe alıp kullanıcıya en yakın noktadan sunarak gecikmeyi ve origin yükünü azaltır.
Cloudflare
Cloudflare, DNS, CDN, güvenlik, edge compute ve performans hizmetlerini tek ağ üzerinden sunan küresel internet platformudur.
Cloudflare Pages
Cloudflare Pages, statik siteleri ve frontend uygulamalarını Git tabanlı dağıtımla Cloudflare ağında yayınlayan hosting hizmetidir.
Cloudflare Workers
Cloudflare Workers, JavaScript ve Web API tabanlı kodu Cloudflare edge ağında sunucu yönetmeden çalıştıran serverless platformdur.
Container Registry
Container registry, Docker/OCI imajlarını etiketleriyle saklayan, CI/CD ve Kubernetes dağıtımlarına güvenli kaynak sağlayan depodur.
Coolify
Coolify, kendi sunucusunda uygulama, veritabanı ve servis dağıtmayı kolaylaştıran açık kaynak self-hosted PaaS platformudur.
Dağıtık İzleme (Distributed Tracing)
Dağıtık izleme, bir isteğin mikroservisler arasında geçtiği adımları trace kimliğiyle takip ederek gecikme ve hata kaynağını gösterir.
Değişmez Altyapı
Değişmez altyapı, sunucuları yerinde düzeltmek yerine her değişiklikte yeni imaj veya örnekle yeniden dağıtma yaklaşımıdır.
DNS
DNS, alan adlarını IP adreslerine çevirerek tarayıcı, e-posta ve API trafiğinin doğru sunucuya ulaşmasını sağlayan ad çözümleme sistemidir.
Docker
Docker, uygulama kodunu ve bağımlılıklarını konteyner imajlarında paketleyerek geliştirme, test ve üretimde aynı şekilde çalıştırır.
Docker Compose
Docker Compose, birden fazla konteyneri tek YAML dosyasıyla tanımlayıp yerel geliştirme veya test ortamında birlikte çalıştırmayı sağlar.
Domain
Domain, bir web sitesi veya e-posta hizmetine insanların akılda kalıcı bir adla ulaşmasını sağlayan internet adresidir.
Edge Computing
Edge computing, veriyi merkezi sunucu yerine kullanıcıya yakın konumlarda işleyerek gecikmeyi azaltan dağıtık bilişim yaklaşımıdır.
Felaket Kurtarma
Felaket kurtarma, kesinti veya veri kaybı sonrası sistemleri hedeflenen RTO ve RPO içinde çalışır hale getirme planıdır.
FinOps (Bulut Maliyet Yönetimi)
FinOps, bulut harcamalarını görünür kılan, maliyet kararlarını mühendislik ve iş ekipleriyle birlikte yöneten çalışma disiplinidir.
Gecikme
Gecikme (latency), bir ağ isteğinin kaynaktan hedefe ulaşıp yanıt dönmesi için geçen süre; düşük gecikme performansın temel ölçütüdür.
GitOps
GitOps, altyapı ve uygulama durumunu Git deposunda tanımlayıp kümeye otomatik senkronize eden dağıtım yaklaşımıdır.
Google Cloud
Google Cloud, sanal makinelerden veri ambarına ve yapay zekaya uzanan yönetilen bulut servisleri sunan Google platformudur.
Helm
Helm, Kubernetes manifestlerini chart adı verilen paketlerle şablonlayıp sürümleyerek dağıtmayı sağlayan araçtır.
Hetzner
Hetzner, Avrupa veri merkezlerinde VPS, dedicated sunucu, depolama ve bulut ağı hizmetleri sunan Alman sağlayıcıdır.
IaaS
IaaS, sanal sunucu, depolama ve ağ kaynaklarını bulut üzerinden kiralayıp işletim sistemi seviyesinde yönetme modelidir.
İç Geliştirici Platformu (IDP)
İç geliştirici platformu, ekiplerin servis oluşturma, dağıtma ve izleme işlerini self servis akışlarla standartlaştıran üründür.
İçerik Dağıtımı
İçerik dağıtımı, statik dosya, medya ve sayfaları kullanıcıya yakın altyapıdan sunarak hız, erişilebilirlik ve dayanıklılık sağlar.
Kaos Mühendisliği
Kaos mühendisliği, kontrollü arızalar oluşturarak sistemlerin gerçek kesintilere ne kadar dayanıklı olduğunu ölçme pratiğidir.
Kubernetes
Kubernetes, konteynerle çalışan servisleri çoklu sunucu üzerinde dağıtma, ölçekleme, güncelleme ve iyileştirme için yönetir.
Kubernetes Pod
Pod, Kubernetes'teki en küçük dağıtım birimidir; bir veya daha fazla konteyneri ve paylaşılan ağ/depolama kaynaklarını içerir.
Lambda Fonksiyon
Lambda fonksiyon, sunucu yönetimi olmadan tetiklendiğinde çalışan; ölçeklendirme ve faturalandırmanın otomatik yapıldığı sunucusuz kod birimidir.
Load Balancer
Load balancer, gelen ağ trafiğini birden fazla sunucu arasında dağıtarak yüksek erişilebilirlik ve performans sağlayan sistem bileşenidir.
Multi-Region
Multi-region mimari, uygulama ve veriyi birden fazla coğrafi bölgede çalıştırarak gecikme, kesinti ve felaket riskini azaltır.
Nesne Depolama
Nesne depolama, dosyaları metadata ve benzersiz ID ile düz yapıda saklayan; web uygulamalarında medya dosyaları için tercih edilen depolama türüdür.
Netlify
Netlify, Git tabanlı dağıtım, global CDN ve serverless fonksiyonlarla statik siteleri ve Jamstack uygulamalarını yayınlayan platformdur.
Nginx
Nginx, olay güdümlü mimarisiyle statik içerik sunan, reverse proxy yapan ve trafiği birden çok sunucuya dağıtan web sunucusudur.
Otomatik Ölçekleme
Otomatik ölçekleme, CPU, bellek, kuyruk veya trafik eşiklerine göre kaynak sayısını kendiliğinden artırıp azaltır.
PaaS
PaaS, uygulama geliştirme ve dağıtımı için altyapı yönetimi olmadan hazır geliştirme ortamları sunan bulut hizmet modelidir.
Platform Mühendisliği (Platform Engineering)
Platform mühendisliği, geliştirici ekiplerin güvenli ve tekrarlanabilir şekilde yazılım teslim etmesi için ortak altyapı ürünleri kurar.
S3 Depolama
S3, dosyaları klasör yerine bucket ve object yapısıyla saklayan, büyük ölçekli ve API tabanlı bulut nesne depolama modelidir.
SaaS
SaaS, yazılımın kurulum yerine tarayıcı veya uygulama üzerinden abonelikle sunulduğu, sağlayıcı tarafından işletilen bulut modelidir.
SaaS Mimarisi
SaaS mimarisi, çok kiracılı kullanım, abonelik yönetimi, ölçeklenebilirlik, güvenlik ve izlemeyi birlikte tasarlayan ürün altyapısıdır.
Serverless
Serverless, sunucu kurma ve kapasite planlama yükünü bulut sağlayıcıya devredip kodu olaylara göre çalıştıran bulut mimarisi modelidir.
Serverless Fonksiyon
Serverless fonksiyon, HTTP isteği, kuyruk, cron veya dosya yükleme gibi bir olay tetiklendiğinde kısa süreli çalışan bulut kodu birimidir.
Service Mesh
Service mesh, mikroservisler arası trafiği proxy katmanıyla yöneten; mTLS, gözlemlenebilirlik, yönlendirme ve politika sağlayan altyapıdır.
SLA
SLA, hizmet sağlayıcı ile müşteri arasında uptime, yanıt süresi, çözüm hedefi, ölçüm yöntemi ve yaptırımları tanımlayan hizmet seviyesi anlaşmasıdır.
SLI ve SLO (Hizmet Seviyesi Göstergeleri)
SLI ve SLO, hizmet kalitesini ölçen göstergeler ile bu göstergeler için hedeflenen güvenilirlik seviyelerini birlikte tanımlar.
Soğuk Başlangıç (Cold Start)
Soğuk başlangıç, serverless veya ölçeklenen ortamlarda yeni çalışma biriminin ilk isteğe hazırlanırken ek gecikme üretmesidir.
SRE (Site Güvenilirlik Mühendisliği)
SRE, yazılım mühendisliği yöntemleriyle sistem güvenilirliğini, otomasyonu, olay müdahalesini ve kapasite planlamasını yöneten disiplindir.
SSL/TLS
SSL/TLS, istemci ve sunucu arasında kimlik doğrulama, anahtar anlaşması ve şifreli veri aktarımı sağlayan güvenlik protokol ailesidir.
Terraform
Terraform, bulut ve altyapı kaynaklarını HCL dosyaları, provider eklentileri ve state yönetimiyle kod olarak yöneten IaC aracıdır.
Throughput
Throughput, bir sistemin saniye, dakika veya saat başına işleyebildiği istek, işlem ya da veri miktarını gösteren kapasite metriğidir.
Uç Sunucu Render (Edge Rendering)
Uç sunucu render, sayfaları merkezi sunucu yerine kullanıcıya yakın edge lokasyonlarında oluşturarak gecikmeyi azaltır.
Uptime
Uptime, bir sistemin planlı veya plansız kesinti dışında erişilebilir kaldığı süreyi yüzde ya da zaman aralığı olarak ifade eder.
Vercel
Vercel, frontend odaklı uygulamaları Git akışından edge ağına otomatik dağıtan bulut hosting ve deployment platformudur.
VPS
VPS, fiziksel bir sunucunun sanallaştırılmış bölümünde izole kaynak ve yönetim yetkisi sunan barındırma modelidir.
WebAssembly (Wasm)
WebAssembly, tarayıcı ve edge ortamlarında C, Rust veya Go gibi dillerden derlenen kodu hızlı ve taşınabilir biçimde çalıştırır.