SQL Nedir?
İngilizce: SQL (Structured Query Language)
SQL, ilişkisel veritabanlarında tabloları sorgulamak, değiştirmek ve raporlamak için kullanılan standart veri işleme dilidir.
SQL Nedir?
SQL (Structured Query Language), veriyi satır ve sütunlardan oluşan ilişkisel tablolarda okumak ve değiştirmek için kullanılan sorgu dilidir. Bir müşteri tablosundan son 30 günde sipariş verenleri bulmak, stok miktarını güncellemek veya aylık satış raporu üretmek SQL sorgularıyla yapılır.
SQL’in en bilinen komutları SELECT, INSERT, UPDATE ve DELETE ifadeleridir. JOIN farklı tabloları ortak alanlar üzerinden birleştirir; GROUP BY raporlama için toplamlar üretir; transaction yapısı birden fazla işlemin birlikte başarılı veya birlikte geri alınmasını sağlar. İndeksler doğru tasarlandığında sorgular hızlanır, yanlış tasarlandığında yazma maliyeti artabilir.
Kullanım Alanları
SQL, muhasebe, CRM, e-ticaret, ERP ve raporlama sistemlerinin ortak dilidir. PostgreSQL, MySQL, SQL Server ve Oracle farklı özellikler sunsa da temel sorgu mantığı benzerdir.
İş uygulamalarında SQL yalnızca geliştiricilerin kullandığı bir teknik araç değildir. Finans ekipleri mutabakat raporları, operasyon ekipleri stok hareketleri, yönetim ekipleri de karar destek dashboard’ları için SQL tabanlı veriye güvenir. Güvenli kullanımda parametreli sorgular, yetki sınırları, yedekleme ve yavaş sorgu takibi kritik rol oynar.
İlgili Terimler
ACID, veritabanı işlemlerinde kısmi yazma ve tutarsız kayıt riskini azaltan atomiklik, tutarlılık, izolasyon ve dayanıklılık özellikleridir.
Connection PoolConnection pool, veritabanı veya servis bağlantılarını açık tutup tekrar kullanan, gecikmeyi ve bağlantı yükünü azaltan havuzdur.
Veritabanı İndeksleme (Database Indexing)Veritabanı indeksleme, tabloda aranan satırlara daha hızlı ulaşmak için seçili kolonlarda ek veri yapıları oluşturur.
Veritabanı İşlemi (Transaction)Veritabanı işlemi, birden fazla okuma ve yazmayı tek bütün olarak çalıştırıp ya tamamen onaylar ya da geri alır.
ERDERD, veritabanındaki varlıkları, alanları ve ilişkileri görselleştirerek tasarım kararlarını anlaşılır hale getiren diyagramdır.
Foreign KeyForeign key, bir tablodaki değeri başka tablonun anahtarına bağlayarak ilişkisel veritabanlarında referans bütünlüğünü koruyan kısıttır.
Veritabanı İndeksiVeritabanı indeksi, seçili sütunları ayrı veri yapısında tutarak sorguların tabloyu baştan sona taramasını azaltır.
MigrasyonVeritabanı migrasyonu, tablo, kolon, indeks ve veri dönüşümü değişikliklerini sürümlü dosyalarla kontrollü şekilde uygular.
MySQLMySQL, SQL tabanlı ilişkisel verileri tablolar, indeksler ve işlemlerle yöneten; web uygulamalarında yaygın kullanılan veritabanıdır.
PostgreSQLPostgreSQL, ilişkisel veri modelini JSON, indeksleme ve genişletilebilirlik özellikleriyle birleştiren açık kaynaklı ACID uyumlu veritabanıdır.