Etiket: Yapay Zeka
49 içerik bulundu
Blog Yazıları
Sözlük Terimleri
Agentic AI (Ajansal Yapay Zeka)
Agentic AI, görevleri planlayan, araç kullanan ve sonucu geri bildirimle iyileştiren çok adımlı yapay zeka yaklaşımıdır.
AI Agent (Yapay Zeka Ajanı)
AI Agent, hedefe ulaşmak için LLM, araçlar ve veri kaynaklarını kullanarak adım adım karar veren yapay zeka bileşenidir.
AI Guardrails (Yapay Zeka Koruma Bariyerleri)
AI guardrails, yapay zeka girdisi, çıktısı ve araç kullanımını güvenlik, politika ve kalite kurallarıyla sınırlandıran kontrol katmanlarıdır.
Akıllı Belge İşleme (IDP)
Akıllı belge işleme, OCR ve yapay zekayla fatura, form veya sözleşmelerden veriyi çıkarıp doğrulayan otomasyon yaklaşımıdır.
Anomali Tespiti
Anomali tespiti, geçmiş davranıştan öğrenilen normal aralığın dışına çıkan işlem, ölçüm veya olayları otomatik olarak işaretler.
Bağlam Penceresi (Context Window)
Bağlam penceresi, bir dil modelinin tek istekte okuyup yanıt üretirken dikkate alabildiği toplam token kapasitesidir.
Big Data
Big data, hacmi, hızı veya çeşitliliği geleneksel araçları aşan veri setlerini işleme ve analiz etme yaklaşımıdır.
Bilgi Grafiği (Knowledge Graph)
Bilgi grafiği, kişi, ürün, süreç veya belge gibi varlıkları ilişkileriyle birlikte makinece sorgulanabilir ağ olarak modeller.
Bilgisayarlı Görü
Bilgisayarlı görü, kamera ve görsellerden nesne, metin, kusur veya hareket bilgisini çıkaran yapay zeka ve görüntü işleme alanıdır.
Business Intelligence
BI, şirket verisini rapor, gösterge paneli ve analiz modellerine dönüştürerek karar alma süreçlerini görünür kılar.
Chatbot (Sohbet Botu)
Chatbot, kullanıcı sorularını metin veya sesle karşılayıp kural tabanlı ya da yapay zekalı yanıtlar üreten sohbet arayüzüdür.
Chunking (Metin Parçalama)
Chunking, uzun metinleri arama ve RAG sistemlerinde kullanılabilecek anlamlı, yönetilebilir parçalara ayırma işlemidir.
Çok Modlu Yapay Zeka (Multimodal AI)
Çok modlu yapay zeka, metin, görüntü, ses, video veya tablo gibi farklı veri türlerini birlikte anlayıp üretebilen sistemdir.
Data Lake
Data lake, ham ve işlenmiş verileri ölçeklenebilir depoda tutarak analitik, makine öğrenmesi ve arşiv ihtiyaçlarını besleyen mimaridir.
Derin Öğrenme
Derin öğrenme, çok katmanlı sinir ağlarıyla büyük veriden örüntü öğrenen ve görüntü, dil, ses gibi görevlerde kullanılan ML yaklaşımıdır.
Embedding
Embedding, metin, görsel veya ürün gibi verileri benzerlik hesabı yapılabilen sayısal vektörlere dönüştüren temsil yöntemidir.
Feature Engineering
Feature engineering, ham veriyi modelin öğrenebileceği anlamlı değişkenlere dönüştürerek makine öğrenimi sonucunu etkileyen hazırlık sürecidir.
Fine-tuning
Fine-tuning, önceden eğitilmiş bir modeli seçili örneklerle yeniden eğiterek belirli görev, ton veya alan bilgisinde daha tutarlı hale getirir.
GitHub Copilot
GitHub Copilot, editör içinde kod öneren, test ve açıklama yazımını hızlandıran yapay zeka destekli geliştirici asistanıdır.
Halüsinasyon (LLM Uydurması)
Halüsinasyon, bir yapay zeka modelinin gerçek gibi görünen ama doğrulanmamış, hatalı veya uydurma bilgi üretmesidir.
Jupyter Notebook
Jupyter Notebook, kod, metin ve görselleştirmeleri bir arada sunan; veri bilimi ve araştırma için yaygın kullanılan etkileşimli geliştirme ortamı.
Konuşan Yapay Zeka (Conversational AI)
Konuşan yapay zeka, dili anlayıp bağlamı koruyarak kullanıcıyla metin veya ses üzerinden çok adımlı diyalog kurar.
LLM
LLM, büyük metin veri kümeleri üzerinde eğitilen ve doğal dil anlayıp üretebildiği için ChatGPT gibi yapay zeka araçlarının temelini oluşturan model.
LLMOps (LLM Operasyonları)
LLMOps, büyük dil modeli tabanlı uygulamaları test etme, izleme, sürümleme ve güvenle yayına alma disiplinidir.
Makine Öğrenimi
Makine öğrenimi, modellerin verideki örüntülerden öğrenip yeni örnekler için tahmin veya karar ürettiği yapay zeka alanıdır.
MCP (Model Context Protocol)
MCP, yapay zeka uygulamalarının araçlara, dosyalara ve dış sistemlere standart bir bağlam protokolüyle bağlanmasını sağlar.
MLOps
MLOps, makine öğrenimi modellerinin veri, eğitim, dağıtım, izleme ve yeniden eğitim süreçlerini üretim disipliniyle yönetir.
Model Deployment
Model deployment, eğitilmiş makine öğrenimi modelini API, batch job veya edge servis olarak gerçek veride çalıştırma sürecidir.
NLP
NLP, insan dilini metin veya ses olarak işleyip sınıflandırma, arama, özetleme ve üretim gibi görevlerde kullanan yapay zeka alanıdır.
OCR
OCR, görüntü veya PDF içindeki basılı veya el yazısı metni makine tarafından okunabilir dijital metne dönüştüren teknolojidir.
OLAP
OLAP, çok boyutlu veri analizini kolaylaştırmak için optimize edilmiş; iş zekası ve raporlama sistemlerinde kullanılan veri işleme yaklaşımıdır.
Öneri Motoru (Recommendation Engine)
Öneri motoru, kullanıcı davranışı, ürün özellikleri ve bağlama göre kişiye uygun içerik veya ürün sıralaması üretir.
Pandas
Pandas, Python'da veri manipülasyonu ve analizi için kullanılan; DataFrame yapısıyla tablo verilerini kolayca işlemeyi sağlayan kütüphanedir.
Prompt Engineering
Prompt engineering, dil modellerine verilen talimatları bağlam, örnek ve kısıtlarla tasarlayarak daha tutarlı ve denetlenebilir çıktı alma yöntemidir.
Python
Python, okunabilir sözdizimi ve zengin kütüphaneleriyle web geliştirme, otomasyon, veri analizi ve yapay zekada kullanılan programlama dilidir.
RAG
RAG, büyük dil modelinin yanıt üretmeden önce kurumsal belge veya veri tabanından ilgili parçaları bulup bağlama eklediği yapay zeka mimarisidir.
Semantik Arama
Semantik arama, kelime eşleşmesi yerine sorgu ve içerik anlamını vektörlerle karşılaştırarak ilgili sonuçları bulur.
Sentetik Veri
Sentetik veri, gerçek verinin istatistiksel özelliklerini taklit edecek şekilde üretilen; test, analiz ve model eğitimi için kullanılan veridir.
Token (Belirteç)
Token, dil modellerinin metni işlemek için kullandığı kelime, hece, karakter veya sembol parçacığıdır; maliyet ve bağlam hesabını belirler.
Üretken Motor Optimizasyonu (GEO)
Üretken motor optimizasyonu, içeriğin AI yanıt sistemleri tarafından bulunabilir, anlaşılabilir ve güvenilir kaynak olarak kullanılabilir olmasını hedefler.
Vektör Veritabanı
Vektör veritabanı, embedding kayıtlarını saklayıp anlamsal benzerliğe göre hızlı arama yapabilen yapay zeka altyapısıdır.
Veri Ambarı
Veri ambarı, farklı kaynaklardan gelen temizlenmiş veriyi analitik sorgular, KPI takibi ve kurumsal raporlama için düzenli tutan depodur.
Veri Boru Hattı
Data pipeline, veriyi kaynaktan alıp temizleyen, dönüştüren ve raporlama ya da analitik için hedef sisteme taşıyan otomatik akıştır.
Veri Yönetişimi
Veri yönetişimi, verinin sahipliğini, kalitesini, erişimini ve uyumluluğunu yöneten politika ve sorumluluk çerçevesidir.
Yanıt Motoru Optimizasyonu (AEO)
Yanıt motoru optimizasyonu, içeriğin arama, sesli asistan ve AI yanıtlarında kısa, doğru ve kaynak gösterilebilir cevaplara dönüşmesini hedefler.
Yapay Zeka
Yapay zeka, veriden örüntü öğrenip tahmin, sınıflandırma, metin üretimi veya karar destek çıktıları üreten yazılım sistemleridir.
Yapay Zeka İş Akışı (AI Workflow)
Yapay zeka iş akışı, model çağrılarını, veri adımlarını ve insan onaylarını otomasyon içinde sıralayan üretim sürecidir.
Yeniden Sıralama (Reranking)
Reranking, ilk arama sonuçlarını daha güçlü bir modele yeniden puanlatıp en alakalı belgeleri üst sıralara taşır.